Composiet verdeler vloerverwarming: PP-RCT of PA?

Door Stefan Janssen R&D en marketing bij Hulqua

het verschil tussen een PA- en een PP-RCT composiet verdeler zit in vochtopname, chemische bestendigheid en opbouw. Glasvezelversterkt PA neemt bij contact met water tot 5 à 6% vocht op. PP-RCT neemt minder dan 0,02% op, is niet-polair en daardoor zeer chemisch resistent, en wordt altijd uit één geheel met een dikke wand gemaakt.

Bij de keuze voor een composiet verdeler kijken de meeste installateurs naar prijs, levertijd en het aantal groepen. Het materiaal van de behuizing bepaalt echter hoe de verdeler zich over twintig jaar gedraagt. In dit artikel zetten we beide materialen naast elkaar, zonder te doen alsof één materiaal op elk punt wint.

Wat is een composiet verdeler?

Een composiet verdeler is een verdeler voor vloerverwarming waarvan de behuizing van kunststof is in plaats van messing of RVS. Composiet verdelers roesten niet, zijn lichter dan metalen verdelers en worden veel toegepast bij warmtepomp- en LTV-installaties. Vrijwel alle composiet verdelers zijn gemaakt van polyamide (PA); een kleiner deel van PP-RCT.

PA of PP-RCT: wat is het verschil?

PA en PP-RCT zijn allebei geschikt voor verdelers, maar verschillen in hoe ze reageren op water, chemicaliën en mechanische belasting.

Eigenschap	PP-RCT (polypropyleen random copolymeer)	PA (polyamide, meestal 30% glasvezel)
Polariteit	Niet-polair	Polair
Vochtopname	< 0,02%	tot 5–6% bij langdurig contact met water
Maatvastheid	Blijft maatvast	Zwelt licht bij vochtopname
Chemische bestendigheid	Zeer goed	Goed, maar gevoelig voor hydrolyse bij warm water en waterige mengsels
Gebruikelijke opbouw	Altijd uit één geheel	Vaak modulair, soms eendelig met dunne wand
Herkomst	Leidingbouw voor warm water en verwarming (NEN-EN-ISO 15874)	Technische kunststof, o.a. auto-industrie
Sterk punt	Maatvast, chemisch resistent, geen naden in de behuizing	Flexibele opbouw

Kortom
PA is een beproefd en flexibel materiaal. PP-RCT kiest u als maatvastheid, chemische bestendigheid en een behuizing zonder naden voorop staan.

Hoeveel vocht neemt een kunststof verdeler op?

Een verdeler van glasvezelversterkt PA66 neemt bij normale luchtvochtigheid 1,3 tot 1,8% vocht op en bij langdurig contact met water 5 tot 6% van het eigen gewicht. Een verdeler van PP-RCT neemt minder dan 0,02% op. Omdat de binnenzijde van een verdeler permanent in contact staat met water, is dit verschil in de praktijk relevant.

Opgenomen vocht heeft bij PA twee gevolgen:

• Het materiaal zwelt. Bij glasvezelversterkt PA is dat beperkt, maar het gebeurt juist rond ingegoten messing: het metaal zwelt niet mee, de kunststof eromheen wel.
• Stijfheid en sterkte nemen af. Vocht maakt PA taaier maar ook slapper. Constructeurs rekenen daarom met de geconditioneerde waarden, niet met de droge.

PP-RCT is niet-polair en blijft daardoor maatvast, met dezelfde mechanische eigenschappen of de verdeler nu net gevuld is of tien jaar in bedrijf.

Beeld: staafdiagram vochtopname PA66-GF30 tegenover PP-RCT. Alt-tekst: "Vochtopname van PA66 met 30% glasvezel (tot 6%) vergeleken met PP-RCT (minder dan 0,02%)".

Is een composiet verdeler geschikt voor glycol?

De meeste composiet verdelers zijn geschikt voor glycol, maar het toegestane percentage verschilt per fabrikant en per materiaal. De Hulqua composiet verdelers van PP-RCT zijn geschikt voor water met tot 50% glycol, bij een maximale werkdruk van 6 bar. Vraag bij elke verdeler naar het maximale glycolpercentage en de bestendigheid tegen de inhibitoren en reinigers die u zelf gebruikt.

Glycol wordt toegevoegd bij koelen of bij vorstrisico; inhibitoren en reinigers bij het spoelen en conserveren. PA is goed bestand tegen veel stoffen, maar is als polair materiaal gevoeliger voor hydrolyse: aantasting door water en waterige mengsels bij hogere temperatuur, over langere tijd. PP-RCT is niet-polair en daardoor chemisch zeer resistent tegen de stoffen die in verwarmings- en koelinstallaties voorkomen.

Modulaire of eendelige verdeler: wat is het verschil?

Een modulaire verdeler bestaat uit losse segmenten per groep, gekoppeld met O-ringen of klikverbindingen. Een eendelige verdeler heeft een behuizing uit één stuk, zonder koppelingen. Modulair is flexibel in het aantal groepen; eendelig heeft geen extra afdichtingen in de behuizing.

Veel PA-verdelers zijn modulair. Er bestaan ook eendelige PA-verdelers, meestal met een dunnere wand. Een PP-RCT-verdeler wordt altijd uit één geheel gemaakt: PP-RCT is minder stijf dan PA en vraagt daarom een dikkere wand, bij Hulqua 1 cm. Die wanddikte geeft de behuizing ook een hogere warmteweerstand, wat een rol speelt bij koelen en bij warmteverlies. Daarover gaat een volgend artikel.

Beeld: doorsnede van de verdeler met wanddikte en ingegoten insert. Alt-tekst: "Doorsnede van een PP-RCT composiet verdeler met 1 cm wanddikte en ingegoten messing aansluiting".

Hoe zijn de messing aansluitingen in een composiet verdeler verankerd?

In een composiet verdeler worden de messing aansluitingen (inserts) ingegoten in de kunststof. Bij PP-RCT is dat een bewezen principe uit de leidingbouw: het materiaal krimpt bij afkoelen om de insert heen en blijft daarna maatvast, omdat het geen vocht opneemt. Bij het aandraaien van euroconuskoppelingen en kogelkranen houdt de verbinding zo zijn spanning.

Waar let u op bij het kiezen van een composiet verdeler?

Met vijf vragen vergelijkt u elke composiet verdeler op de punten die op de lange termijn tellen.

1. Materiaal: van welke kunststof is de behuizing gemaakt, en met welke versterking?
2. Wanddikte: hoe dik is de wand van de behuizing?
3. Opbouw: is de behuizing modulair of uit één geheel?
4. Aansluitingen: hoe zijn de messing inserts in het materiaal verankerd?
5. Grenswaarden: welk glycolpercentage, welke werkdruk en welke temperatuur zijn toegestaan?

Wilt u de Hulqua composiet verdelers op deze punten naast uw huidige verdeler leggen? Op de productpagina vindt u de technische gegevens per uitvoering, open en compact. Voor een proefverdeler of een technisch gesprek neemt u contact met ons op.